سکه بخریم یا طلای آب شده؟

تنوع سرمایه‌گذاری در طلا باعث می‌شود که افراد برای حفظ ارزش دارایی خود بین گزینه‌های موجود در طلا، دچار سردرگمی شوند و نتوانند گزینه مناسبی انتخاب کنند. سکه امامی، سکه گرمی، ربع سکه و نیم سکه طلا از انواع سکه‌های طلا هستند که در بازار طلای داخلی، در بازه‌های زمانی مختلف، مورد استقبال قرار می‌گیرند. این‌که کدام یک از این انواع سکه را در چه دوره‌ای بخریم مناسب است و اصلا می‌توان به جایگزین دیگری مانند طلای آب‌شده هم فکر کرد، از مهم‌ترین بخش‌های تصمیم‌گیری برای خرید انواع سکه یا طلای آب‌شده است.

متغیرهای مختلفی می‌تواند بر افزایش یا ایجاد حباب مثبت بر انواع سکه طلا تاثیر بگذارد. به عنوان مثال، در دوره‌های زمانی مختلف شاهد هستیم که قیمت انواع سکه کاهش می‌یابد یا به اصطلاح، حباب قیمت معاملاتی آن‌ها می‌شکند اما قیمت طلای آب‌شده تاثیر چندانی از تغییرات نمی‌گیرد. در مقابل رشد هیجانی انواع سکه طلا، به ویژه ربع سکه و سکه گرمی و سکه تمام همزمان با رشد منطقی هر گرم طلای آب‌شده، سرمایه‌گذاران را به این تصمیم وادار می‌کند که طلای آب‌شده را با انواع سکه طلا جایگزین کنند. اگر بین انتخاب سکه یا طلای آب‌شده برای سرمایه‌گذاری شک دارید، با این مطلب همراه باشید تا هر آن‌چه که از سرمایه‌گذاری روی انواع سکه طلا یا طلای آب‌شده نیاز است را در اختیار داشته باشید.

تفاوت سکه و طلای آب شده چیست؟

درست است که هم سکه طلا و هم طلای آب‌شده از فلز زردی به نام طلا تشکیل شده‌اند اما بررسی ابعاد متمایزکننده این دو نوع طلا، ما را به جواب سوال اصلی‌مان یعنی «طلای آب‌شده بخریم یا سکه طلا؟» کمی نزدیک می‌کند.

سکه طلا (امامی): 90% از این نوع سکه که بیش‌تر با نام سکه طلای امامی شناخته می‌شود از طلای عیار 900 در 1000 ساخته شده است. یعنی 90 درصد وزن سکه امامی را طلا تشکیل می‌دهد. وزن این سکه حدود 8.133 گرم است. زمانی که قیمت سکه امامی را بر اساس وزن طلا محاسبه می‌کنیم، متوجه می‌شویم که قیمت معاملاتی آن نسبت به طلای خالصی که برای ساخت آن به کار رفته، بیش‌تر است. این اختلاف بین ارزش ذاتی و ÷قیمت معاملاتی سکه طلای امامی را «حباب قیمتی» می‌نامند. عوامل مختلفی باعث به وجود آمدن حباب قیمتی در سکه طلا می‌شوند. میزان عرضه و تقاضا در دوره‌های زمانی مختلف، یکی از مهم‌ترین عوامل ایجاد حباب در قیمت این نوع از طلا می‌شود. از آن‌جایی که بانک مرکزی اقدام به ضرب سکه امامی یا انواع دیگر سکه طلا می‌کند، پس اعتبار این نوع از طلا هم در قیمت معاملاتی و اعتمادی که خریداران و سرمایه‌گذاران به آن دارند می‌تواند از دلایل ایجاد حباب قیمتی باشد.

طلای آب‌شده: این نوع از طلا از ذوب طلاهای قدیمی، شکسته یا غیر قابل استفاده به دست می‌آید. طلای آب‌شده با وزن‌های متفاوتی عرضه می‌شود. طلای آب‌شده بر خلاف طلاهای زینتی، هزینه بسته‌بندی یا اجرت ساخت ندارد و به همین خاطر، گزینه ایده‌آلی برای سرمایه‌گذاری در طلا به حساب می‌آید. طلای آب‌شده معتبر باید کد ری‌گیری داشته باشد تا سرمایه‌گذار بتواند با وارد کردن کد در سامانه ری‌گیری، از اصل بودن طلای آب‌شده خریداری‌شده مطمئن شود. از طرف دیگر، طلای آب‌شده، هزینه‌هایی مانند مالیات و ضرب سکه را هم ندارد.

حالا با توجه به شناخت ابعاد مختلف این دو نوع طلا، در پاسخ به این سوال که «سکه بخریم یا طلای آب‌شده؟» می‌توان گفت سرمایه‌گذارانی که تمایل دارند که به اندازه وزن و عیار طلا پول بپردازند، پس گزینه طلای آب‌شده برای آن‌ها مناسب‌تر است. اما سرمایه‌گذارانی که اصلا طلا را بر اساس تقاضای بازار و حباب قیمتی در سبد دارایی خود دارند، پس خرید سکه طلا برای آن‌ها مناسب‌تر است.

مزایای سرمایه‌گذاری روی سکه

بعضی از افراد هستند که انواع سکه طلا را برای اهداف مختلفی مانند هدیه دادن می‌خرند. اما آن سرمایه‌گذارانی که خرید سکه طلا را به عنوان گزینه سرمایه‌گذاری در نظر دارند، پس بهتر است مزایای سرمایه‌گذاری روی این نوع از طلا را بدانند:

• سطح استاندارد: در صورتی که سکه طلا از منبع معتبر خریداری شود، می‌توان استاندارد بودن سکه طلا در عیار و وزن را از مزایای آن به حساب آورد.
• اطمینان و تشخیص آسان: ویژگی‌های استاندارد مانند حک شدن وزن و عیار و منبع ضرب سکه از مزایای این نوع طلا است که خرید را برای عموم مردم راحت‌تر می‌کند. افراد می‌توانند با بررسی این موارد، با اعتماد بیش‌تری خرید سکه طلا کنند.
• کسب بازده از دو منبع: سکه طلا می‌تواند از دو منبع، بازدهی کسب کند. منبع اول، افزایش قیمت طلای داخلی است و منبع دوم، افزایش تقاضا می‌تواند حباب مثبت برای سکه ایجاد کند.
• قابل شمارش: بعضی از سرمایه‌گذاران در طلا ترجیح می‌دهند که دارایی آن‌ها در طلا قابل شمارش باشد. به همین خاطر، سکه طلا می‌تواند این مزیت را برای شیوه سرمایه‌گذاری آن‌ها داشته باشد.

مزایای خرید طلای آب شده

طلای آب‌شده به عنوان مقرون‌به‌صرفه‌ترین گزینه‌های سرمایه‌گذاری در طلا به حساب می‌آید. اما در انتخاب این نوع طلا باید به نکات ایمنی توجه کرد.

توجه: قبل از این‌که به مزایای خرید طلای آب‌شده بپردازیم، نکات ایمنی خرید این نوع طلا را در نظر داشته باشید. طلای آب‌شده را از فروشگاه‌های فروش طلا که مجوز فعالیت دارند خریداری کنید. طلای آب‌شده باید کد ری‌گیری داشته باشد. این کد روی بدنه طلای آب‌شده حک شده است. کد را در سامانه ری‌گیری وارد کنید و وزن و عیار ثبت‌شده در سامانه را با اطلاعات ثبت‌شده در فاکتور خرید مطابقت دهید.

ویژگی‌های زیر را می‌توان به عنوان طلای آب‌شده در نظر گرفت:

• قیمت به اندازه ارزش واقعی: زمانی‌که طلای آب‌شده می‌خریم، پولی که پرداخت می‌کنیم دقیقا به اندازه وزن و عیار قطعه طلایی است که می‌خریم.
• ریسک کاهش ناگهانی حباب: ارزش طلای آب‌شده به اندازه رشد هر گرم طلای 18 عیار رشد می‌کند و حباب قیمتی از بابت عرضه و تقاضا یا تصمیمات سیاسی و اقتصادی را ندارد. بنابراین در زمان نزول قیمت طلا، ارزش طلای آب‌شده تاثیر بیش‌از اندازه‌ای از ریزش‌ها نمی‌گیرد و حباب قیمتی برای شکستن ندارد.

معایب خرید سکه

انواع سکه طلا هم معیابی دارند که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌کنیم:

• حباب قیمتی: فاصله بین قیمت معاملاتی و ارزش ذاتی در سکه طلا که به آن حباب قیمتی گفته می‌شود از معایب خرید سکه طلا به حساب می‌آید. در زمان نزول ارزش طلا یا تاثیرگذاری تصمیمات سیاسی و اقتصادی، امکان شکستن این حباب قیمتی وجود دارد. در دوره‌های زمانی مختلف مشاهده شده که شکست حباب قیمتی و ریزش قیمت سکه دامنه نوسان 25% تا 35% را هم تجربه کرده است.
• گران قیمت بودن: امکان خرید طلای آب‌شده با وزن‌های مختلف مطابق با بودجه وجود دارد. اما برای خرید سکه طلای امامی نیاز به میزان قابل‌توجه‌ای سرمایه نیاز است. بنابراین سرمایه‌گذاران بسیاری نمی‌توانند سکه طلا برای سرمایه‌گذاری خریداری کنند.

معایب طلای آب شده

• ریسک تشخیص اصالت و عیار: ظاهر طلای آب‌شده اطلاعات دقیقی درباره میزان خلوص آن نمی‌دهد؛ بنابراین، خریدار باید انگ، کد ری‌گیری، وزن دقیق و فاکتور معتبر را بررسی کند.
• احتمال تقلب یا اختلاف عیار: خرید از فروشنده نامعتبر می‌تواند با خطر جعل انگ، پایین‌تر بودن عیار واقعی یا ترکیب شدن طلا با فلزات دیگر همراه باشد.
• نداشتن وزن و شکل استاندارد: طلای آب‌شده برخلاف سکه، معمولاً وزن و قالب ثابتی ندارد و همین موضوع بررسی و قیمت‌گذاری آن را تخصصی‌تر می‌کند.
• نیاز احتمالی به ری‌گیری هنگام فروش: خریدار جدید ممکن است برای اطمینان از اصالت، عیار طلا را دوباره بررسی کند یا آزمایش ری‌گیری بخواهد؛ به همین دلیل، فروش آن ممکن است نسبت به سکه بانکی زمان‌برتر باشد.
• ریسک نگهداری فیزیکی: طلای آب‌شده مانند سایر طلاهای فیزیکی در معرض سرقت، مفقودی و هزینه‌های تأمین امنیت قرار دارد.
• قابلیت رهگیری کمتر: قطعاتی که بسته‌بندی، فاکتور یا شناسه معتبر ندارند، در صورت سرقت یا فروش غیرمجاز دشوارتر قابل رهگیری هستند.
• نیاز به دانش و دقت بیشتر: افرادی که با عیار، انگ و فرایند ری‌گیری آشنا نیستند، در صورت خرید مستقیم از بازار ممکن است با ریسک بیشتری نسبت به خرید سکه بانکی مواجه شوند.

مقایسه نقدشوندگی سکه و طلای آب شده

هر دو گزینه نقدشوندگی بالایی دارند، اما سکه به دلیل استاندارد بودن و شناخت عمومی معمولاً سریع‌تر و ساده‌تر فروخته می‌شود. طلای آب‌شده نیز بازار فعالی دارد، اما ممکن است هنگام فروش نیاز به بررسی عیار، انگ و وزن داشته باشد؛ هرچند با فاکتور و کد ری‌گیری معتبر، فروش آن نیز آسان‌تر خواهد بود. از طرفی، طلای آب‌شده در برخی بسترها امکان فروش بخشی از دارایی را فراهم می‌کند، درحالی‌که سکه معمولاً باید به‌صورت کامل فروخته شود.

مقایسه میزان سود در سکه و طلای آب شده

بازده طلای آب‌شده معمولاً هماهنگ‌تر با قیمت طلاست، زیرا اجرت و حباب کمتری دارد. در مقابل، سود سکه علاوه بر قیمت طلا به افزایش یا کاهش حباب آن وابسته است؛ بنابراین، سکه می‌تواند سود بیشتری بدهد، اما ریسک نوسان بالاتری هم دارد.

ریسک خرید سکه بیشتر است یا طلای آب شده؟

سکه به دلیل نوسان حباب، ریسک قیمتی بیشتری دارد؛ در مقابل، طلای آب‌شده از نظر اصالت و عیار حساس‌تر است و باید با فاکتور و کد ری‌گیری معتبر خریداری شود. افرادی که نمی‌خواهند درگیر نگهداری و بررسی طلای فیزیکی شوند، می‌توانند صندوق طلا را به‌عنوان گزینه‌ای غیرمستقیم بررسی کنند

برای سرمایه کم سکه بهتر است یا طلای آب شده؟

برای سرمایه‌های محدود، طلای آب‌شده به دلیل امکان خرید در وزن‌های مختلف و حباب کمتر، معمولاً گزینه منعطف‌تری از سکه‌های کوچک است. صندوق طلا نیز امکان سرمایه‌گذاری با مبالغ کمتر را فراهم می‌کند. در خرید طلای قسطی باید کارمزد، اختلاف قیمت نقدی و اقساطی و مجموع مبلغ بازپرداخت را بررسی کرد تا هزینه‌ها از سود احتمالی بیشتر نشوند.

در شرایط تورمی کدام گزینه مناسب‌تر است؟

در شرایط تورمی، طلای آب‌شده برای سرمایه‌گذاری کم‌ریسک‌تر و بلندمدت معمولاً انتخاب مناسب‌تری است؛ زیرا حباب و هزینه‌های جانبی کمتری دارد. سکه ممکن است سود بیشتری ایجاد کند، اما به دلیل نوسان حباب، ریسک بالاتری هم دارد.

نتیجه‌گیری

اگر هدف، حفظ ارزش پول با ریسک کمتر و هزینه‌های جانبی پایین‌تر باشد، طلای آب‌شده معمولاً انتخاب مناسب‌تری است. سکه نقدشوندگی ساده‌تری دارد، اما به دلیل حباب قیمتی می‌تواند نوسان و ریسک بیشتری ایجاد کند.