دزدگیر مدام آژیر می زند؟ قبل از تعویض قطعه این موارد را بررسی کنید

آژیر بی دلیل برای صاحب خانه فقط یک صدای آزاردهنده نیست. وقتی دزدگیر چند بار بدون ورود هیچ کس به صدا در می آید، صاحب خانه کم کم به آن بی اعتماد می شود و یک شب سیستم را خاموش می گذارد و دیگر روشن نمی کند. همسایه ها نیز بعد از چند بار تکرار، صدای آژیر را جدی نمی گیرند و اگر یک بار ورود واقعی اتفاق بیفتد، کسی واکنش نشان نمی دهد. به همین دلیل آژیر کاذب را باید یک ایراد فنی جدی حساب کرد، نه یک مزاحمت کوچک که بشود با آن کنار آمد.

نکته ای که بیشتر صاحب خانه ها نمی دانند این است که در بیشتر این موارد، دزدگیر دروغ نمی گوید. پنل مرکزی هر بار که آژیر می زند، تحریک یک ورودی مشخص را ثبت می کند و نام یا شماره همان زون در حافظه دستگاه می ماند. یعنی سیستم دارد گزارش می دهد که در یک نقطه معین از خانه چیزی تغییر کرده است و آن تغییر واقعا در دنیای فیزیکی اتفاق افتاده است، هرچند سارقی در کار نبوده است. عیب یابی درست از همین جا شروع می شود. اول باید معلوم شود کدام زون تحریک شده است، بعد باید دید این تحریک در چه ساعت ها و چه شرایطی تکرار می شود و در قدم آخر علت فیزیکی آن ورودی پیدا می شود.

اول بفهمید کدام زون آژیر زده است

در بیشتر پنل ها حافظه وقایع از روی کی پد یا از داخل تنظیمات دستگاه قابل خواندن است و در مدل های سیم کارتی، پیامک هشدار نام زونی را می فرستد که تحریک شده است. اگر آژیر همیشه از یک زون می آید، دایره جستجو از کل خانه به همان یک ورودی محدود می شود. اگر زون ها هر بار عوض می شوند، احتمال ایراد در برق دستگاه یا در خود پنل بیشتر می شود و مسیر عیب یابی فرق می کند.

الگوی زمانی به اندازه شماره زون اطلاعات می دهد. آژیری که فقط ظهرهای تابستان تکرار می شود با آژیری که نیمه شب های زمستان به صدا در می آید یک علت ندارد. آژیری که با روشن شدن کولر گازی شروع می شود، آژیری که در روزهای بادخیز تکرار می شود و آژیری که فقط وقتی خانه خالی است اتفاق می افتد، هر کدام به یک سمت اشاره می کنند. نوشتن ساعت و شرایط هر بار آژیر روی یک کاغذ ساده، کاری است که بیشتر صاحب خانه ها انجام نمی دهند و همان یادداشت کوتاه، نصف راه پیدا کردن علت است.

در مدل های تازه تر که اپلیکیشن موبایل دارند، فهرست وقایع با ساعت و نام زون در گوشی ذخیره می شود و صاحب خانه مجبور نیست برای هر بار آژیر سراغ کی پد برود. همین فهرست وقتی به تعمیرکار نشان داده می شود، شرح حال کامل سیستم است و جلوی تعویض حدسی قطعه را می گیرد، چون به جای یک تعریف کلی از مشکل، معلوم است کدام ورودی در چه روزهایی و در چه ساعت هایی خطا داده است.

چشمی حرکتی، حساس ترین ورودی خانه

چشمی حرکتی حرکت را نمی بیند. این سنسور تغییر گرمای محیط را در میدان دید خودش تشخیص می دهد و هر تغییر سریع و مشخصی در نقشه گرمایی اتاق را عبور یک جسم گرم حساب می کند. به همین دلیل چشمی ای که روبه روی پنجره نصب شده است، ظهر تابستان با جابه جا شدن لکه نور خورشید و گرم شدن کف اتاق ممکن است تحریک شود. چشمی بالای بخاری یا شوفاژ با موج گرمای بالا رونده روبه رو می شود و چشمی ای که در مسیر مستقیم باد کولر قرار گرفته است، تغییر دمای ناگهانی را مثل عبور یک نفر می خواند. پرده ای که با جریان هوا تکان می خورد و سایه اش روی دیوار گرم جابه جا می شود و برای بعضی چشمی ها حکم حرکت را دارد.

گروه دیگری از خطاهای چشمی به داخل خود سنسور برمی گردد. حشره ای که روی لنز چشمی راه می رود، برای سنسور یک جسم بسیار نزدیک و بسیار بزرگ است و عنکبوتی که جلوی لنز تار می بندد، با هر حرکت تار نقشه گرمایی را تکه تکه می کند. گرد و خاکی که در طول چند سال داخل قاب چشمی نشسته است و حساسیت واقعی سنسور را مختل می کند.

حیوان خانگی یکی از علت های ثابت آژیر کاذب در خانه ها است. چشمی معمولی عبور گربه یا سگ را با عبور انسان اشتباه می گیرد و راه حل آن تعویض سنسور با مدل وزنی است. چشمی وزنی میدان دیدش را در ارتفاع پایین محدود می کند و تغییر گرمای اجسام سبک تر از یک وزن مشخص را نادیده می گیرد. البته این مدل حد خودش را دارد. حیوانی که روی مبل و کاناپه می پرد به ارتفاع میدان اصلی سنسور می رسد و چشمی وزنی آن را می بیند. پس در خانه ای که حیوان آزادانه روی ارتفاع رفت و آمد می کند، جانمایی سنسور باید از اول با همین واقعیت تنظیم شود.

مگنت درب و پنجره، ایرادهایی که با چشم دیده می شوند

مگنت از دو قطعه تشکیل می شود که یکی روی چارچوب و یکی روی لنگه درب یا پنجره نصب می شود و پنل بسته بودن درب را از نزدیک بودن این دو قطعه می فهمد. هر چیزی که فاصله این دو قطعه را زیاد کند، از نگاه پنل یعنی درب باز شده است. شایع ترین علت آژیر کاذب در این ورودی، لقی درب است. دربی که در چارچوب بازی می کند، شب های سرد که چارچوب چوبی جمع می شود یا بعدازظهرهای گرم که درب فلزی انبساط پیدا می کند، چند میلی متر جابه جا می شود و همان چند میلی متر برای جدا شدن مدار مگنت کافی است.

نصب اولیه در این بخش نقش دارد. مگنتی که از روز اول با فاصله زیاد نصب شده است در مرز تحریک کار می کند و با کوچک ترین لرزش ساختمان، رد شدن کامیون از خیابان یا بسته شدن محکم یک درب دیگر، خطا می دهد. در درب های فلزی، آهن قاب میدان مگنت را ضعیف می کند و اگر زیر قطعه فاصله دهنده گذاشته نشده باشد، برد موثر مگنت از چیزی که روی کاغذ نوشته شده است کمتر می شود. کرکره مغازه همین رفتار را دارد و خم شدن تیغه های کرکره در باد، مگنت سنگین آن را به مرز تحریک می رساند.

باتری، برق و سیم کشی: متهم های خاموش

در سیستم های بی سیم، رو به اتمام بودن باتری سنسور همیشه با یک هشدار مرتب و واضح خودش را نشان نمی دهد. سنسور بی سیمی که باتری اش ضعیف شده است در سرمای شب ولتاژ کم می آورد و ممکن است سیگنال های نامنظم بفرستد یا تحریکی را ثبت کند که اتفاق نیفتاده است. به همین دلیل در عیب یابی آژیر کاذب یک زون بی سیم، تعویض باتری آن سنسور ارزان ترین و اولین قدم است، حتی اگر دستگاه هنوز اخطار باتری نداده باشد.

باتری پشتیبان پنل همین نقش را در مقیاس بزرگ تر دارد. وقتی باتری پنل فرسوده می شود، در لحظه قطع و وصل برق شهر ولتاژ خروجی افت می کند و چند زون همزمان تحریک کاذب می دهند. آژیری که دقیقا همزمان با نوسان یا قطع برق اتفاق می افتد، معمولا از همین نقطه شروع می شود و منشا آن هیچ کدام از سنسورها نیستند. آداپتور معیوب و ترمینال های شل شده نویز را وارد مدار می کنند و در سیم کشی های طولانی، یک اتصالی متناوب در مسیر سیم ممکن است هفته ها فقط در ساعت های خاصی از شبانه روز خودش را نشان بدهد، مثلا وقتی رطوبت بالا می رود یا وقتی دیوار مشترک با همسایه سرد و گرم می شود.

دتکتور دود و شوک سنسور را نباید از این فهرست جا انداخت. دتکتور دودی که نزدیک آشپزخانه یا حمام نصب شده است با بخار آب و دود پخت و پز تحریک می شود و این تحریک از نگاه پنل هیچ فرقی با دود آتش ندارد. شوک سنسوری که حساسیتش بالا تنظیم شده است روی پنجره رو به خیابان شلوغ، لرزش رد شدن خودروهای سنگین را ضربه به شیشه حساب می کند.

نقش راه اندازی و تنظیم اولیه

وقتی علت های بالا را کنار یکدیگر می گذاریم یک الگوی مشترک دیده می شود. بخش بزرگی از آژیرهای کاذب از سنسور خراب نمی آید. از تنظیم نادرست می آید. ارتفاع نصب چشمی، جهت میدان دید آن، میزان حساسیت و تعداد پالس لازم برای اعلام خطر، فاصله مگنت ها و تعریف درست هر زون در پنل، همه در روز نصب و در زمان راه اندازی سیستم اعلام سرقت تعیین می شود و اگر آن روز این تنظیم ها با عجله یا بدون شناخت خانه انجام شده باشد، سیستم ماه ها صاحب خانه را با آژیر بی دلیل درگیر می کند. به همین علت در خانه هایی که آژیر کاذب مزمن دارند، قبل از تعویض هر قطعه ای باید یک بار کل سیستم بازبینی و تنظیم شود. در خیلی از این بازبینی ها معلوم می شود قطعه سالمی که قرار بود عوض شود فقط چند درجه جهت اشتباه داشته است یا حساسیتش برای آن اتاق زیاد بوده است.

تست دوره ای، کاری که بیشتر خانه ها انجام نمی دهند

بیشتر پنل ها یک حالت تست دارند که در آن آژیر به صدا در نمی آید ولی تحریک هر زون روی کی پد نشان داده می شود. صاحب خانه در این حالت در خانه راه می رود، از جلوی تک تک چشمی ها رد می شود و هر درب و پنجره را یک بار باز و بسته می کند. چشمی ای که با تاخیر زیاد واکنش نشان می دهد، مگنتی که فقط در یک زاویه خاص بسته بودن درب را می خواند و سنسوری که اصلا دیده نمی شود، در همین چند دقیقه مشخص می شوند. انجام این تست چند بار در سال عادت ساده ای است که ایراد را پیش از آن که نیمه شب با صدای آژیر خودش را نشان بدهد پیدا می کند.

سرویس دوره ای همین منطق را دارد. باتری سنسورهای بی سیم عمر نامحدود ندارد و بسته به میزان رفت و آمد محل، زودتر یا دیرتر ضعیف می شود و عاقلانه است که تعویض آن به بعد از شروع خطاها موکول نشود. باتری پشتیبان پنل نیز بعد از چند سال ظرفیتش را از دست می دهد، هرچند ظاهرش سالم به نظر برسد. خانه ای که سیستمش سه یا چهار سال بدون هیچ بازبینی کار کرده است و تازه شروع به آژیر کاذب کرده است، معمولا با یک سرویس کامل و تعویض باتری ها به حالت اول برمی گردد و نیازی به تعویض سنسورها پیدا نمی کند.

خودتان چه کارهایی را می توانید انجام بدهید

قدم اول همان خواندن حافظه پنل و یادداشت ساعت و شرایط هر آژیر است. قدم دوم برای زون بی سیم، تعویض باتری همان سنسور است و برای زون مگنت، نگاه کردن به فاصله دو قطعه و امتحان کردن لقی درب با دست است. لنز چشمی را می شود با یک دستمال خشک و بدون مواد شوینده تمیز کرد و مطمئن شد چیزی جلوی میدان دید آن را نگرفته است. بعضی صاحب خانه ها برای ساکت کردن سیستم، زون خطادار را از مدار خارج می کنند. این کار به عنوان یک تست یک شبه برای اطمینان از پیدا شدن زون درست قابل قبول است، ولی اگر همان طور بماند، آن ورودی خانه بدون هیچ حفاظتی رها شده است و دزدگیر فقط اسمش روی خانه می ماند. اگر بعد از تعویض باتری و بررسی مگنت و تمیز کردن چشمی، آژیر از همان زون تکرار شد، ادامه کار به اندازه گیری ولتاژ و بررسی سیم کشی و تنظیم تخصصی پنل می رسد و آن نقطه جای کار تعمیرکار است، چون حدس زدن و تعویض پی در پی قطعه های سالم فقط هزینه را بالا می برد.

آژیر بی دلیل یعنی یک ورودی از خانه دارد چیزی را گزارش می کند و آن گزارش در دنیای واقعی یک علت دارد. پیدا کردن آن ورودی و آن علت، سیستم را به همان ابزاری برمی گرداند که برایش خریده شده است و صاحب خانه دوباره به آن اعتماد می کند و هر شب با خیال راحت فعالش می کند.